Ο ΑΚΗΣ, Ο ΛΑΤΣΗΣ ΚΑΙ ΤΑ ΣΚΟΠΙΑ. ΕΧΟΥΝ ΣΧΕΣΗ ΤΑ ΣΚΟΤΕΙΝΑ 10 ΕΚ ΤΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΟY ΧΡΟΝΗ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΑΚΗ;

by on 17 August 2015

Διαβάστε την είδηση όπως την μεταφέρει το ΑΠΕ για την δίωξη κατά Makpetrol στα Σκόπια. Στη συνέχεια ακολουθεί ρεπορτάζ της Αθηνάς Καλαϊτζόγλου στην “Καθημερινή” στις 20.04.2003 ! με τίτλο «H ωρολογιακή βόμβα της OKTA». Προκύπτουν σαφή και…. χρήσιμα συμπεράσματα….

Στην άσκηση ποινικών διώξεων κατά της διοίκησης της Makpetrol, της μεγαλύτερης εταιρείας λιανικής καυσίμων στην ΠΓΔΜ, και στη δέσμευση των τραπεζικών λογαριασμών της προχώρησαν οι αρμόδιες Αρχές της χώρας, γεγονός που προκαλεί αρκετές αντιδράσεις κι ενδέχεται να οδηγήσει σε ένα είδος ενεργειακής κρίσης στη χώρα. Συγκεκριμένα, το υπουργείο Εσωτερικών της ΠΓΔΜ (στο οποίο υπάγεται η αστυνομία) άσκησε δίωξη κατά του προέδρου και διευθύνοντος συμβούλου της Makpetrol Αντρέγια Γιοσίφοφσκι και κατά 20 ακόμη ατόμων, που φέρονται να συνδέονται με παράνομη μεταφορά κεφαλαίου από την εταιρεία Makpetrol στη μητρική εταιρεία της Oilko, από την οποία ζημιώθηκαν μέτοχοι της Makpetrol.

Σύμφωνα με ανακοίνωση του υπουργείου Εσωτερικών της ΠΓΔΜ, η ζημιά για τους μετόχους της Makpetrol ανέρχεται περίπου στα 6,1 εκατ. ευρώ.

Εκτός του Αντρέγια Γιοσίφοφοσκι, διώξεις ασκήθηκαν σε βάρος 10 ατόμων του διοικητικού συμβουλίου της Makpetrol, οχτώ ατόμων της εξελεγκτικής επιτροπής της εταιρείας και τριών ατόμων από το Κεντρικό Μητρώο της ΠΓΔΜ,τα οποία επέτρεψαν τη φερόμενη παράνομη μεταφορά κεφαλαίου από τη Makpetrol στην Oilko.

Η μεταφορά κεφαλαίου χρονολογείται από το 2006-2007, κατά την ίδρυση της Oilko.

Αμέσως μετά την άσκηση ποινικών διώξεων, οι Αρχές της ΠΓΔΜ προχώρησαν και στη δέσμευση των τραπεζικών λογαριασμών της Makpetrol, προκαλώντας σοβαρά προβλήματα στη λειτουργία της.

Η Makpetrol είναι η μεγαλύτερη εταιρεία λιανικής καυσίμων στην ΠΓΔΜ και λειτουργεί 125 πρατήρια καυσίμων στη χώρα, αριθμός που αναλογεί στο 60% των πρατηρίων καυσίμων στη χώρα.

Η Makpetrol, σε ανακοίνωσή της για τη δίωξη εις βάρος 21 ατόμων που άσκησε το υπουργείο Εσωτερικών της ΠΓΔΜ, σημειώνει ότι η όλη διαδικασία για μεταφορά κεφαλαίων στην Oilko διεξήχθη με τον πλέον νόμιμο τρόπο και κανείς από τους μετόχους της εταιρείας δεν έχει υποστεί την παραμικρή ζημία.

Τονίζει δε, ότι η δίωξη που άσκησε το υπουργείο Εσωτερικών της ΠΓΔΜ κατά πάσα πιθανότητα οφείλεται στη δικαστική υπόθεση που έχασε το Δημόσιο της ΠΓΔΜ, διά της οποίας η Διεύθυνση Δημοσίων Εισόδων της χώρας οφείλει να επιστρέψει ένα σεβαστό ποσό στην Makpetrol για παράνομη φορολόγηση της εταιρείας.

Ο ιδιωτικός τηλεοπτικός σταθμός Telma (κανάλι εθνικής εμβέλειας, το οποίο ανήκει στη Makpetrol και ενίοτε ασκεί κριτική στην κυβέρνηση του Ν. Γκρούεφσκι) μετέδωσε ότι εξαιτίας της δέσμευσης των τραπεζικών λογαριασμών της εταιρείας μπορεί να προκληθεί στη χώρα “ενεργειακή κρίση”, καθώς τα αποθέματα της Makpetrol επαρκούν μόλις για πέντε ημέρες.

Η Makpetrol, εκτός από τον μεγάλο αριθμό πρατηρίων καυσίμων στην ΠΓΔΜ, προμηθεύει με μαζούτ τους θερμοηλεκτρικούς σταθμούς της χώρας, όπως και με καύσιμα διάφορες δημόσιες υπηρεσίες και βιομηχανικές μονάδες στη χώρα, καθώς και με κηροζίνη τα δύο αεροδρόμια στη χώρα (Σκόπια και Οχρίδα).

Ήδη, η ΟΚΤΑ, ο μεγαλύτερος προμηθευτής καυσίμων της Makpetrol, κατόπιν συνεννόησης με τη Makpetrol, σταμάτησε να την προμηθεύει με καύσιμα, λόγω της δέσμευσης των τραπεζικών λογαριασμών της τελευταίας.

Η ΟΚΤΑ, η οποία είναι η μεγαλύτερη εταιρεία χονδρικής καυσίμων στην ΠΓΔΜ, ελέγχεται από τα Ελληνικά Πετρέλαια (ΕΛ.ΠΕ).

Ορισμένα κόμματα της αντιπολίτευσης σημείωσαν ότι η κυβέρνηση του Νίκολα Γκρούεφσκι “θυμήθηκε” τώρα, ύστερα από εννέα χρόνια, που χρονολογείται η αμφισβητούμενη υπόθεση, να ασκήσει ποινική δίωξη κατά της Makpetrol, στην ιδιοκτησία της οποίας ανήκει και ο τηλεοπτικός σταθμός Telma.

Τα κόμματα της αντιπολίτευσης κατηγόρησαν τον Νίκολα Γκρούεφσκι ότι βάλει σκόπιμα κατά της Makpetrol, επειδή είναι μία από τις λίγες εταιρείες με τοπικά κεφάλαια που δεν την ελέγχει, ενώ την ίδια στιγμή “επιτρέπει” σε εταιρείες του περιβάλλοντός του να πλουτίζουν με παράνομες ενέργειες και μεθοδεύσεις.

H ωρολογιακή βόμβα της OKTA

Είναι κοινό μυστικό ανάμεσα στον επιχειρηματικό κόσμο ότι στις περισσότερες βαλκανικές χώρες η προσπάθεια για την υλοποίηση επενδυτικών σχεδίων δεν ακολουθεί, ως είθισται, τις συνήθεις νόμιμες διαδικασίες. Η ανάπτυξη παράπλευρων μηχανισμών της κρατικής μηχανής, αλλά και η διαπλοκή μεταξύ πολιτικών και οικονομικών συμφερόντων είναι γεγονότα αδιαμφισβήτητα στις χώρες της βαλκανικής γειτονιάς μας και έχουν καταγγελθεί κατά καιρούς από τους επαγγελματικούς φορείς της ελληνικής επιχειρηματικής κοινότητας.

Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι συλλήβδην όλα τα επενδυτικά project που αναπτύσσονται στα Βαλκάνια υπακούουν σε αυτήν τη λογική. Αποτελεί, όμως, μια ευκολία για τον επενδυτή να επιλέγει τέτοιου είδους πρακτικές ή μία εξ ανάγκης ενέργεια; Το ερώτημα έχει ρητορικό χαρακτήρα επί του παρόντος. Εκείνο το οποίο, ωστόσο, έχει αποδειχθεί στην πράξη είναι ότι παρόμοιες τακτικές, όπου ακολουθήθηκαν, ενέπλεξαν τις επιχειρούμενες επενδύσεις σε παγίδες, καθυστερήσεις, ακόμη και σοβαρές αμφισβητήσεις όχι μόνον εντός της χώρας-προορισμού, αλλά και από διεθνείς επενδυτές-ανταγωνιστές, που κατέφυγαν σε δικαστήρια για την προστασία των ιδίων συμφερόντων.

Ανακόλουθες τακτικές

Γιατί τα λέμε όλα αυτά; Η επένδυση της ΟΚΤΑ στα Σκόπια φαίνεται, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, ότι ακολούθησε διαδρομές όχι σώφρονες για έναν όμιλο του βεληνεκούς των Ελληνικών Πετρελαίων. Προφανώς αυτές τις ανακόλουθες τακτικές καλείται σήμερα να «πληρώσει» η συγκεκριμένη επένδυση, η οποία συμπαρασύρει όχι μόνο το συνολικό επενδυτικό σχεδιασμό του ομίλου στην περιοχή, αλλά ακόμη και τα γενικότερα ελληνικά οικονομικά συμφέροντα.

Διαμεσολαβητικό ρόλο στην όλη υπόθεση, όπως γνωρίζουν άριστες πηγές στα Σκόπια, κλήθηκε να διαδραματίσει ένας άνθρωπος. Το όνομά του Μανώλης Μαλέλης. Ανέπτυξε πολύ νωρίς πολύ καλές προσωπικές σχέσεις με το πολιτικό και οικονομικό κατεστημένο των Σκοπίων και προσωπικά με τον πρώην πρωθυπουργό Γκεοργκιέφσκι, πολύ πριν ακόμη εκλεγεί στη θέση αυτή. Και πρόσφερε τις υπηρεσίες του όχι μόνον για την εξαγορά της ΟΚΤΑ, αλλά και για άλλα ελληνικά επενδυτικά σχέδια στα Σκόπια, για τα οποία δεν θα κάνουμε αναφορά σε αυτό το ρεπορτάζ. Η πρόταση για την ΟΚΤΑ έπεσε στο τραπέζι των ΕΛΠΕ από ενδιαφερόμενους μελλοντικούς εταίρους του ομίλου στο συγκεκριμένο project και υιοθετήθηκε άμεσα. Ο κ. Μαλέλης «τα κατάφερε να καθαρίσει, με το αζημίωτο φυσικά, όχι μόνο για τον ίδιο, αλλά και για όσους πολιτικούς παράγοντες στα Σκόπια άνοιξαν τον δρόμο γι’ αυτήν», λένε οι καλά γνωρίζοντες. Η διμερής συμφωνία που υπογράφηκε ουδόλως περιείχε πρόβλεψη για την προστασία των συμφερόντων των ΕΛΠΕ. Για παράδειγμα, ανέφερε ότι η απελευθέρωση της τοπικής αγοράς πετρελαιοειδών θα ισχύσει από το 2004, χωρίς, όμως, να εμπεριέχει οποιαδήποτε ρήτρα στην περίπτωση που ανατραπεί μονομερώς κάτι τέτοιο. Πράγμα που υπαγορεύεται εκ των πραγμάτων μετά την υπογραφή συμφωνίας σύνδεσης της FYROM με την Ε.Ε. Επιπλέον, οι όποιοι χειρισμοί έγιναν στη συνέχεια από τον όμιλο έναντι μιας σειράς αυθαίρετων, εν πολλοίς, ενεργειών από την πλευρά της κυβέρνησης Γκεοργκιέφσκι, είναι κατά τον πιο επιεική χαρακτηρισμό τουλάχιστον ατυχείς. Αλλωστε και η κυβέρνηση Γκεοργκιέφσκι, που υπέγραψε τη συμφωνία πώλησης της ΟΚΤΑ, δεν μπορούσε προφανώς να αγνοήσει τη συνεχή σκληρή κριτική τόσο από την τότε αντιπολίτευση όσο και του τοπικού Τύπου που βοούσαν για τον τρόπο που συνομολογήθηκε, αλλά και το περιεχόμενό της.

Στην πρώτη διοίκηση της ΟΚΤΑ διευθύνων σύμβουλος τοποθετήθηκε ο κ. Αθ. Καραχάλιος, σημερινός διευθύνων σύμβουλος των ΕΛΠΕ, ενώ αμέσως προσλήφθηκε στην εταιρεία και ο κ. Μαλέλης με αρμοδιότητες το μάρκετινγκ και τις δημόσιες σχέσεις (τις τελευταίες τις γνώριζε άριστα, ιδιαίτερα σε τοπικό επίπεδο) και μέχρι πρότινος συμμετείχε και στο διοικητικό συμβούλιό της.

Οι παλινωδίες της κυβέρνησης Γκεοργκιέφσκι στην επένδυση αυτή, η οποία συμπληρώθηκε και με το σχεδιασμό για την κατασκευή αγωγού μεταφοράς αργού πετρελαίου από τη Θεσσαλονίκη, μέχρι το διυλιστήριο της ΟΚΤΑ, θεωρήθηκαν τότε από τον όμιλο των ΕΛΠΕ «κεραυνός εν αιθρία». Δεν περίμενε προφανώς κανείς ότι ο «δικός τους άνθρωπος» θα δημιουργούσε τέτοια προβλήματα. Πέρυσι την άνοιξη, η σκοπιανή εταιρεία Μακ Πετρόλ λαμβάνει την άδεια εισαγωγών πετρελαιοειδών, όταν τις ανάγκες της τοπικής αγοράς υπερκάλυπτε η OKTA, ενώ αναμενόταν να λειτουργήσει εντός του ιδίου έτους και ο πετρελαιαγωγός για την παροχέτευση μεγαλύτερων ποσοτήτων που θα διύλιζε το διυλιστήριό της. Αποτέλεσμα, το διυλιστήριο της ΟΚΤΑ αναγκάζεται να μειώσει τις ποσότητες που διύλιζε με άμεση συνέπεια την περιστολή των εσόδων του. Το 2002 οι ζημίες της εταιρείας ανήλθαν σε 1,7 εκατ. ευρώ και ζημιογόνα αναμένεται να είναι και η τρέχουσα χρήση. Την ίδια περίοδο είχε ενταθεί, εν όψει των εκλογών που είχαν ορισθεί για τον Σεπτέμβριο του 2002 και η ρητορική του τότε αρχηγού της αντιπολίτευσης και σημερινού πρωθυπουργού Μπράνκο Τσερβενκόφσκι, ο οποίος υποστήριζε σε διάφορους τόνους ότι «ήταν πολύ ύποπτη η συμφωνία» και προειδοποιούσε ότι θα ταχθεί «ενάντια σε εγκληματικές οικονομικές δραστηριότητες ανεξάρτητα από πού προέρχονται αυτές οι επενδύσεις». Το κλίμα για την επένδυση των ΕΛΠΕ είχε αρχίσει να βαραίνει, ενώ άμεσο κίνδυνο να τιναχθεί στον αέρα αντιμετώπιζε και η επένδυση του πετρελαιαγωγού.

Διευθύνων σύμβουλος στα ΕΛΠΕ είχε αναλάβει ήδη ο κ. Καραχάλιος, ο οποίος χρεώνεται, υπό την πίεση Γκεοργκιέφσκι, μια νέα συμφωνία για τη Μακ Πετρόλ, που χαρακτηρίζεται λανθασμένη. Η σκοπιανή εταιρεία, η οποία ήταν στα πρόθυρα της πτώχευσης, αποζημιώθηκε από τον όμιλο των ΕΛΠΕ μέσω της ΟΚΤΑ με το ιλιγγιώδες ποσό των 4 εκατ. δολαρίων, με αντάλλαγμα να προμηθεύεται αποκλειστικά από την ΟΚΤΑ τελικά προϊόντα σε συμφωνημένες χαμηλές τιμές και, επιπλέον, ο όμιλος των ΕΛΠΕ ανέστειλε το δικαίωμα να αναπτύξει δίκτυο πρατηρίων στα Σκόπια, όπως προέβλεπε, επίσης, η αρχική συμφωνία, για να μη λειτουργήσουν ανταγωνιστικά απέναντι στη Μακ Πετρόλ! Η σκοπιανή κυβέρνηση εν όψει των επικαλούμενων διαφυγόντων κερδών της Μακ Πετρόλ(!) απαίτησε την αποζημίωσή της με το παραπάνω ποσό, το οποίο καταβλήθηκε λίγο πριν από τις εκλογές στη γειτονική χώρα. Ηταν ό,τι ακριβώς χρειαζόταν η Μακ Πετρόλ για να ανασάνει οικονομικά.

Ο ασκός του Αιόλου

Η ανάδειξη στην πρωθυπουργία του κ. Τσερβενκόφσκι ήταν επόμενο ότι θα άνοιγε τον ασκό του Αιόλου για την επένδυση της ΟΚΤΑ. Αποδείχθηκε συνεπής στις προεκλογικές κορόνες του, αφού μάλλον δεν μπορούσε να κάνει διαφορετικά. Τον Δεκέμβριο του 2002 το Συνταγματικό Δικαστήριο της ΠΓΔΜ κηρύσσει ως αντισυνταγματικό το νόμο που επικύρωνε τη διμερή συμφωνία Ελλάδος – Fyrom για την κατασκευή του αγωγού μεταφοράς αργού πετρελαίου Θεσσαλονίκης-Σκοπίων και την παροχή προνομίων στην ΟΚΤΑ για την εισαγωγή πετρελαιοειδών στη γειτονική χώρα. Προνόμια που εξασφάλιζαν τη δυνατότητα στην ΟΚΤΑ να εισάγει προϊόντα πετρελαίου από την Ελλάδα καταβάλλοντας δασμούς 1% αντί του 20% που ισχύει για την υπόλοιπη αγορά. Ακολουθούν οι πιέσεις προς την ΟΚΤΑ, με πρόσχημα τη σχεδιαζόμενη επίθεση στο Ιράκ και τα ενδεχόμενα προβλήματα που μπορεί να δημιουργηθούν στη διεθνή αγορά καυσίμων, να αυξήσει τα στρατηγικά αποθέματα της, ειδάλλως διαμηνύεται ότι θα δοθούν άδειες εισαγωγής προϊόντων και σε τρίτους? λέγε με, Μακ Πετρόλ. Πράγμα που έγινε τελικά σχετικά πρόσφατα. Ταυτόχρονα, δυσχεραίνεται η ΟΚΤΑ να αποκτήσει άδειες εξαγωγής προϊόντων προς το Κόσοβο, ενώ κατά καιρούς μπλοκάρονται και οι τραπεζικοί λογαριασμοί της. Και η κορωνίδα όλων. «Παγώνει» ο σχεδιαζόμενος αγωγός μεταφοράς έτοιμων προϊόντων προς το Κόσοβο, με διακλαδώσεις μέχρι τη νότια Σερβία.

Την ίδια εποχή αρχίζουν και στενεύουν τα περιθώρια για τον κ. Μαλέλη, ο οποίος αντιμετωπίζει το ενδεχόμενο σύλληψής του από τις σκοπιανές αρχές, ενώ δέχεται απειλές και για τη σωματική ακεραιότητά του. Ο κ. Μαλέλης, σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, αρχίζει να διαμηνύει προς τη διοίκηση των ΕΛΠΕ ότι «τυχόν δίωξή του, ή στην περίπτωση που κινδυνέψει η ζωή του, θα συμπαρασύρει πολλούς στην Ελλάδα». Η προειδοποίηση προφανώς πιάνει τόπο και διατηρείται στη θέση του.

Η διοίκηση των ΕΛΠΕ και προσωπικά ο κ. Καραχάλιος επιλέγει όλο αυτό το διάστημα να έχει το μονοπώλιο των επαφών με τη σκοπιανή κυβέρνηση, όπως της καταλογίζεται από αρμόδιες πηγές, αντί να αντιληφθεί ότι το συνολικό ζήτημα είναι πολιτικό και να ζητήσει την παρέμβαση των αρμόδιων κυβερνητικών οργάνων. Η κατάσταση αρχίζει να προβληματίζει το συναρμόδιο υπουργείο Ανάπτυξης και με απόφαση του υπουργού Ακη Τσοχατζόπουλου τοποθετείται διευθύνων σύμβουλος στην ΟΚΤΑ ο Απ. Ραφαηλίδης, σε αντικατάσταση του Πέτρου Καραλή, ο οποίος είχε πάρει τη θέση του κ. Καραχάλιου. Ο τελευταίος επισκέπτεται τα Σκόπια και έχει συναντήσεις με κυβερνητικούς αξιωματούχους, χωρίς να γνωρίζει κανείς επί της ουσίας το περιεχόμενο των συνομιλιών αυτών. Το αμέσως επόμενο βήμα ήταν η τοποθέτηση, στις 8 Απριλίου, στην προεδρία της ΟΚΤΑ του Γ. Χαλβατζόγλου, προέδρου της ΕΛΠΕΤ Βαλκανική (ελέγχει το 69,5% της ΟΚΤΑ), ενώ μέχρι πρότινος τη θέση αυτή κατείχε εκπρόσωπος του σκοπιανού Δημοσίου. Επισήμως, έγινε γνωστό ότι η τοποθέτηση έγινε για να διατηρηθεί στο ακέραιο η ευελιξία των όποιων ενεργειών της εταιρείας εν όψει της κλιμακούμενης κόντρας που συντηρούσε η σκοπιανή κυβέρνηση. Η εκλογή του κ. Χαλβατζόγλου στην προεδρία της ΟΚΤΑ συνοδεύθηκε από την αντικατάσταση στο Δ.Σ. της εταιρείας του κ. Μαλέλη με τον Μπάμπη Μπαρμπουνάκη.

Τι γίνεται από εδώ και πέρα; Ο κ. Τσοχατζόπουλος έχει ήδη ανακοινώσει ότι θα επισκεφθεί τα Σκόπια μέχρι τέλη Απριλίου και έχει ήδη διαμηνύσει προς κάθε κατεύθυνση ότι δεν επιθυμεί κανενός είδους διαμεσολαβητές στο θέμα αυτό. Το ζητούμενο πλέον για την ελληνική κυβέρνηση είναι να τεθεί εκ νέου επί τάπητος το συνολικό πλαίσιο των διμερών οικονομικών συναλλαγών και όχι αποσπασματικά η συγκεκριμένη επένδυση, η οποία εκτιμάται ότι εντάσσεται σαφώς στη σφαίρα των ελληνικών συμφερόντων και συνδέεται άμεσα και με τον γενικότερο οικονομικό σχεδιασμό στην περιοχή των Βαλκανίων.